Diễn biến thời tiết cực đoan trong giai đoạn chuyển mùa đang tạo áp lực lớn lên hoạt động nuôi tôm tại Cà Mau. Nắng nóng kéo dài, biên độ nhiệt ngày – đêm tăng cao và độ mặn biến động khiến môi trường ao nuôi mất ổn định, làm gia tăng nguy cơ sốc nhiệt và bùng phát dịch bệnh, buộc nhiều hộ nuôi phải thu hoạch sớm để cắt lỗ.
Sốc nhiệt và dịch bệnh khiến tôm chết sớm, người nuôi buộc bán non
Từ giữa tháng 3 đến đầu tháng 4, nhiệt độ tại nhiều khu vực ở Cà Mau liên tục duy trì ở mức 37–38°C. Nhiệt độ nước ao tăng nhanh kết hợp với quá trình bốc hơi mạnh đã làm thay đổi đột ngột các chỉ tiêu môi trường như độ mặn, pH và hàm lượng oxy hòa tan.
Trong điều kiện này, tôm – đặc biệt là tôm thẻ chân trắng – rất dễ rơi vào trạng thái stress, giảm ăn, nổi đầu và chết rải rác, thậm chí hàng loạt. Các bệnh nguy hiểm như đốm trắng, đỏ thân và hoại tử gan tụy cấp (AHPND) có xu hướng bùng phát mạnh khi sức đề kháng của tôm suy giảm.
Tại phường Giá Rai, nhiều hộ nuôi ghi nhận tình trạng tôm chết sau khoảng 2 tháng thả nuôi. Khi phát hiện tôm nổi đầu, người nuôi buộc phải thu hoạch sớm để hạn chế thiệt hại, dù tôm chưa đạt kích cỡ thương phẩm. Việc bán tôm non (80–90 con/kg) khiến giá giảm sâu, trong khi tỷ lệ hao hụt cao khiến phần lớn hộ nuôi rơi vào tình trạng thua lỗ.
Môi trường ao nuôi biến động mạnh trong mùa khô
Theo các chuyên gia kỹ thuật, ngưỡng nhiệt độ lý tưởng để tôm sinh trưởng ổn định dao động từ 26–30°C. Khi nhiệt độ vượt ngưỡng trong thời gian dài, kết hợp với chênh lệch nhiệt độ lớn giữa ngày và đêm, môi trường ao nuôi sẽ xảy ra biến động mạnh.
Cụ thể, nhiệt độ cao làm tăng tốc độ phân hủy chất hữu cơ, tiêu hao oxy nhanh hơn và dễ gây hiện tượng phân tầng nước. Đồng thời, độ mặn có xu hướng tăng do bốc hơi, trong khi pH và độ kiềm dao động thất thường, tạo điều kiện thuận lợi cho mầm bệnh phát triển.
Đối với các mô hình nuôi quảng canh và bán thâm canh – vốn phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên – mức độ rủi ro càng lớn do khả năng kiểm soát môi trường hạn chế.
Áp lực kép: chi phí tăng, rủi ro môi trường cao
Không chỉ đối mặt với thiệt hại về sản lượng, người nuôi còn chịu áp lực lớn về chi phí khi phải tăng cường các biện pháp xử lý môi trường. Việc bổ sung oxy, sử dụng chế phẩm sinh học, men vi sinh hay các sản phẩm hỗ trợ gan tụy làm chi phí đầu vào tăng lên đáng kể.
Trong khi đó, việc thu hoạch sớm khiến năng suất giảm và giá bán thấp, làm cho hiệu quả kinh tế của vụ nuôi bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Đây là vòng xoáy phổ biến trong giai đoạn thời tiết cực đoan: chi phí tăng nhưng sản lượng và giá trị đầu ra lại giảm.
Khuyến nghị kỹ thuật: ổn định môi trường là yếu tố then chốt
Trước diễn biến thời tiết bất lợi, các cơ quan chuyên môn khuyến cáo người nuôi cần tập trung vào quản lý môi trường ao nuôi, thay vì chỉ xử lý khi sự cố xảy ra.
Việc duy trì mực nước tối thiểu khoảng 1,5 m giúp giảm biên độ dao động nhiệt và ổn định các chỉ tiêu môi trường. Đồng thời, cần tạo màu nước để hạn chế ánh nắng trực tiếp xuống đáy ao, giảm hiện tượng tăng nhiệt đột ngột.
Bên cạnh đó, việc chủ động tạo dòng chảy, tăng cường sục khí là cần thiết để tránh phân tầng nước và đảm bảo oxy hòa tan, đặc biệt vào thời điểm sáng sớm và chiều tối – khi tôm dễ nổi đầu.
Một điểm quan trọng khác là điều chỉnh thời điểm cấp nước. Thay vì lấy nước vào ban ngày khi nhiệt độ cao, người nuôi nên chuyển sang cấp nước vào ban đêm để hạn chế sốc nhiệt. Song song đó, cần bón vôi đúng liều lượng để ổn định pH, tăng độ kiềm và cải thiện chất lượng đáy ao. Ngoài ra, việc bổ sung men vi sinh và các sản phẩm hỗ trợ chức năng gan tụy sẽ giúp tăng sức đề kháng, giúp tôm thích nghi tốt hơn với biến động môi trường.
Thực tế tại Cà Mau cho thấy thời tiết cực đoan đang trở thành một trong những rủi ro lớn nhất đối với nuôi tôm hiện nay. Khi biên độ môi trường ngày càng khó kiểm soát, việc chuyển từ “xử lý sự cố” sang “quản lý chủ động” sẽ là yếu tố quyết định hiệu quả của mỗi vụ nuôi.
Trong bối cảnh đó, năng lực kiểm soát môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu không chỉ giúp giảm thiệt hại trước mắt, mà còn là nền tảng để ngành tôm phát triển bền vững trong dài hạn.
Hồng Hà
Giới thiệu
Sản phẩm
Kỹ thuật
Tin tức
Liên hệ