Trong kinh doanh thủy sản, việc bơm các loại tạp chất như rau câu, CMC hay hợp chất tăng trọng vào tôm là hành vi gian lận thương mại nghiêm trọng, không chỉ làm giảm giá trị sản phẩm mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe người dùng.

Tôm tươi tự nhiên có thân cong và khớp khít, không bị căng phồng do tạp chất

Để bảo vệ uy tín và đảm bảo chất lượng nguồn nguyên liệu, người tiêu dùng cũng như các đơn vị thu mua cần nắm vững những kỹ thuật quan sát thực tế để nhận diện nhanh tôm bị can thiệp tạp chất.

Dấu hiệu nhận biết tôm bị bơm tạp chất qua hình dáng thân

Dấu hiệu đầu tiên và dễ nhận thấy nhất nằm ở hình dáng tổng thể của con tôm. Tôm tươi tự nhiên thường có thân hình hơi cong, các khớp nối giữa các đốt thân khít sát và chuyển động linh hoạt.

Ngược lại, những con tôm đã bị bơm tạp chất thường có thân hình căng phồng một cách gượng ép, làm cho các khớp nối bị giãn rộng và lộ rõ sự mất cân đối. Khi cầm trên tay, tôm bị bơm thường có xu hướng thẳng đuột và cứng nhắc, không có độ rủ tự nhiên như tôm sạch.

Biểu hiện bất thường ở phần đầu, mang và đuôi tôm

Sự thay đổi ở phần đầu và đuôi là những căn cứ quan trọng để đánh giá độ nguyên bản của tôm. Đối với tôm sạch, phần đầu dính chặt vào thân và nắp mang ôm sát, thể hiện sự liên kết chặt chẽ của các mô. Tuy nhiên, tôm bị bơm tạp chất thường xuất hiện tình trạng phù nề ở vùng đầu, mang bị phồng to và có dấu hiệu tách rời khỏi thân tôm. Đặc biệt, phần đuôi của tôm tự nhiên luôn xếp gọn lại nhưng ở tôm có tạp chất, phần đuôi này sẽ xòe rộng ra như cánh quạt do áp lực từ các chất lỏng bên trong đẩy ra ngoài.

Cách kiểm tra độ đàn hồi và cấu trúc thịt tôm bằng tay

Bên cạnh việc quan sát, việc tiếp xúc trực tiếp bằng tay cũng giúp nhận biết tạp chất một cách hiệu quả. Khi ấn nhẹ dọc theo phần lưng, tôm tự nhiên sẽ mang lại cảm giác săn chắc và có độ đàn hồi tốt, thịt bám rất chắc vào lớp vỏ.

Trong khi đó, tôm bị bơm thường cho cảm giác căng mọng nhưng lại rất cứng, nếu ấn mạnh có thể thấy dịch nhầy hoặc nước rỉ ra từ các khe đốt. Nếu tiến hành bóc vỏ, lớp thịt bên trong của tôm bị bơm thường bị bở, không có độ kết dính và dễ dàng tách rời khỏi vỏ.

Sự khác biệt giữa tôm sạch và tôm bơm tạp chất khi chế biến

Chất lượng thực sự của con tôm sẽ bộc lộ rõ nhất khi tiếp xúc với nhiệt độ cao. Tôm tươi tự nhiên khi nấu chín sẽ giữ được hình dáng ban đầu, thịt săn chắc, vị ngọt thanh và tiết ra rất ít nước. Ngược lại, tôm có tạp chất khi gặp nhiệt độ cao sẽ bị chảy nhiều nước, kích thước co lại đáng kể và thịt trở nên bở hơn. Trong nhiều trường hợp, người nội trợ có thể phát hiện các mảng trắng lạ hoặc lớp chất nhầy đông đặc nằm giữa thịt và vỏ, đây chính là các hợp chất tạp chất bị biến tính khi gặp nhiệt.

Để duy trì giá trị kinh tế và đảm bảo an toàn, việc lựa chọn tôm còn sống hoặc tôm được bảo quản đá đúng tiêu chuẩn ngay sau thu hoạch là giải pháp tối ưu nhất. Những kinh nghiệm quan sát thực tế này không chỉ giúp người tiêu dùng chọn được thực phẩm ngon mà còn góp phần đẩy lùi các hành vi gian lận trong ngành thủy sản.

Thùy Dung