Giá bột cá tăng phi mã đang bào mòn lợi nhuận của người nuôi tôm cá. Trong bối cảnh đó, mô hình nuôi ruồi lính đen nổi lên như một giải pháp đột phá, hứa hẹn vừa giảm chi phí thức ăn, vừa giải quyết bài toán môi trường theo hướng kinh tế tuần hoàn.

Ruồi lính đen sỡ hữu hàm lượng protein thô cao 40-50% và khả năng chuyển hóa rác hữu cơ nhanh

Trong nhiều thập kỷ, bột cá là thành phần không thể thiếu để tôm cá lớn nhanh. Tuy nhiên, nguồn cung tự nhiên đang dần cạn kiệt khiến giá cả liên tục leo thang, đẩy chi phí nuôi trồng lên cao. Báo cáo từ các tổ chức quốc tế cảnh báo ngành thủy sản sẽ khó duy trì tăng trưởng nếu tiếp tục phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn nguyên liệu này. Thực tế đó buộc thị trường phải tìm kiếm các nguồn protein thay thế bền vững hơn và có giá thành ổn định hơn.

Ấu trùng ruồi lính đen được đánh giá là giải pháp thay thế tiềm năng nhất hiện nay. Loài côn trùng này có khả năng chuyển hóa nhanh chóng các loại phế phẩm nông nghiệp thành sinh khối giàu dinh dưỡng. Phân tích cho thấy ấu trùng ruồi lính đen chứa hàm lượng protein thô lên tới 40-50%, cùng với axit lauric giúp tăng cường hệ miễn dịch tự nhiên cho vật nuôi.

Mô hình này hoạt động theo nguyên tắc kinh tế tuần hoàn: phế phẩm nông nghiệp nuôi ấu trùng, ấu trùng làm thức ăn cho tôm cá, và chất thải của ấu trùng trở thành phân bón hữu cơ. Quy trình khép kín này giúp giảm đáng kể chi phí thức ăn, vốn chiếm tới 70% giá thành nuôi tôm, đồng thời xử lý hiệu quả vấn đề rác thải hữu cơ ở nông thôn.

Nhận thấy tiềm năng lớn, nhiều tập đoàn thức ăn chăn nuôi quốc tế đã đầu tư mạnh vào các nhà máy sản xuất protein côn trùng để chủ động nguồn cung. Tại Việt Nam, nhiều hộ dân cũng bắt đầu nuôi ruồi lính đen quy mô nhỏ để phối trộn thức ăn cho gia súc, gia cầm và cá, giúp giảm chi phí chăn nuôi từ 30-40%.

Tuy nhiên, việc áp dụng cho con tôm gặp nhiều khó khăn hơn. Tôm rất nhạy cảm với môi trường nước, việc cho ăn ấu trùng sống trực tiếp dễ gây ô nhiễm ao nuôi. Để sử dụng hiệu quả, ấu trùng cần được chế biến sâu thành bột, tách dầu và loại bỏ tạp chất. Đây là điểm nghẽn lớn nhất hiện nay do thiếu các nhà máy chế biến quy mô công nghiệp tại Việt Nam.

Việc chuyển đổi sang protein côn trùng là hướng đi tất yếu để giảm áp lực khai thác tự nhiên và giúp người nuôi chủ động hơn về chi phí. Tuy nhiên, để mô hình này thực sự hiệu quả với ngành tôm, cần có sự đầu tư bài bản vào công nghệ chế biến sâu thay vì chỉ dừng lại ở quy mô tự phát nhỏ lẻ.

Hồng Hà